liberating-the-imagination-image

Fuascailt na Samhlaíochta:

Tábhacht na teanga agus an chultúir don ghníomhaíocht aeráide

Is acmhainn den scoth iad an Ghaeilge agus traidisiúin na hÉireann don inbhuanaitheacht. Go minic bíonn claonadh ann sa ghníomhaíocht aeráide i dtreo an-bhéim a chur ar cheisteanna teicneolaíochta, agus gan dóthain airde a thabhairt ar an mbunathrú sóisialta agus eacnamaíoch atá riachtanach. Is féidir leis an nGaeilge muid a cheangal arís le hómós áite agus leis na féidearthachtaí a chothaíonn an t-ómós sin. D’fhéadfadh an Ghaeilge ár samhlaíocht shóisialta a spreagadh ag tráth seo an ghátair, ó thaobh na haeráide agus na bithéagsúlachta de.

Tharla tionól ag Coláiste Ealaíne Bhoirne i mí Mheán Fómhair 2023 chun cíoradh a dhéanamh ar fhéidearthachtaí na teanga i leith na haeráide. D’fhreastail os cionn 100 duine ar sheimineár gréasáin ina dhiaidh sin, idir Ghaeilgeoirí, daoine gan Gaeilge, daoine thar lear, scoláirí acadúla, stairaithe, ealaíontóirí, filí agus ceoltóirí.

Ba léir ón tionól go bhfuil tuiscint bunaithe ar an talamh agus ar an nádúr mar dhlúthchuid de thraidisiún na hÉireann, ina bhfuil dearcadh ceart ar an gcine daonna agus meas ceart ar mhná. Nochtadh dúinn go dtagann dlúthcheangal leis an dúlra ó chomhfhiosacht dúchais. Faighimid léargas uaidh sin ar na slite inar féidir linn maireachtáil go síochánta leis an domhan mór thart timpeall orainn.

Déanann na leathanaigh seo measúnú ar na rudaí seo a leanas:

  • Dul i ngleic leis an teanga arís, mar bhealach chun tuiscint a fháil ar ár gcaidreamh dúchasach leis an dúlra.
  • Tugann taighde ar logainmneacha agus ar bhéaloideas tuiscint dúinn ar na háiteanna ina gcónaímid agus forbraíonn sé ár gceangal leis an dúlra.
  • Féilte – is féidir linn filleadh arís ar rithim na séasúr trí shuim a mhúscailt sna féilte Ceilteacha agus trí nasc a dhéanamh leis an bhféilire Ceilteach.
  • Naisc le hacmhainní éagsúla.
Liberating the Imagination: The importance of language and culture for climate action

There is great potential in the Irish language and tradition as a resource for sustainability. Our climate action has tended to be dominated by technological concerns to the exclusion of the need for social and economic transformation. Irish can reconnect us with a rich sense of place and its possibilities and ignite our social imagination at a time of urgent climate and biodiversity crises.

This potential was explored at a gathering at the Burren College of Art in September 2023 and in a follow-on webinar attended by over 100 people that included Irish speakers, non-Irish speakers, international participants, academics, historians, artists, poets and musicians.

What became obvious is that the Irish tradition inhabits an earth-based understanding of the world that puts humankind in its proper place and respects the feminine. Native consciousness, we discover, is imbued with a deep connection to and an intuition about living in harmony with the wider world of which we are a part.

These pages look at:

  • Re-engaging with the language as a means of understanding our indigenous relationship to the natural world.
  • Researching place names and folklore can give us a deeper understanding of the places where we live and expand our connection to nature.
  • Féilte – how we can realign ourselves to the seasons by rekindling the Celtic festivals and connection to the Celtic calendar.
  • Extensive resource links.